Organ Naklinde Akraba Olmayan Canli Vericiler

**SHADOWS** · 25-08-2007, 12:37

ORGAN NAKLINDE AKRABA OLMAYAN CANLI VERICILER

ULTRA tarafindan yayinlanmistir.
Akraba Olmayan Canli Organ Naklini Düzenleyici Kurul

Bu brosür ne hakkindadir?

Bu brosür organ nakli, canli vericilerin organ bagislamasi ve Akraba Olmayan Canli Organ Naklini Düzenleyici Kurulun (ULTRA) görev ve sorumluluklari hakkinda bilgi vermektedir. Ayrica canli verici olmayi planliyorsaniz doktorunuzun sizinle görüsecegi bazi konulara ve organ naklinin organi alacak olan kisiye, yani aliciya muhtemel yararlarina da deginmektedir.

1989 tarihli Insan Organ Nakli Kanunu (HOT Kanunu) uygun her bireyin yasam için gerekli bir organin tümünü veya bir parçasini (örnegin böbrek, karacigerinizin bir parçasi) yakin bir akrabasina vermesine, yani canli organ vericiligine izin verir. Yakin bir akraba degilseniz vericilik yine de ULTRA onayi ile mümkündür.

Neden organ nakli?

Bazi hastaliklar bir insanin yasamsal organlarinin (böbrekler, kalp, akcigerler, karaciger, pankreas veya bagirsaklar) bir veya birkaçinin durmasina yani organ yetmezligine yol açarlar. Eger organin kendisi veya en azindan fonksiyonu disaridan saglanamazsa kisi ölür. Örnegin böbreklerin görevi - vücuttan fazla suyun ve atiklarin uzaklastirilmasi - renal diyaliz adi verilen bir teknikle saglanabilir. Bu teknik hayat kurtaricidir ama uzun sürer ve diyaliz tedavisi gören bir hastayi tamamen saglikli durumda tutmak çogu kez zordur. Bagirsak yetmezligi durumunda hasta suni besleme yoluyla hayatta tutulabilir ama bu da karmasik bir tekniktir ve hastanin normal yasamini oldukça etkiler. Günümüzde kalp, akcigerler veya karacigerin görevlerini uzun süre yerine getirmenin tatminkar suni bir yolu yoktur.

Ana organlardan birinin yetersizliginde birçok insan için tercih edilen tedavi organ naklidir. Böbrek, kalp, akciger ve karaciger yetmezligi olanlar için organ nakli programlari yillardir iyice yerlesmistir ve artik çok basarili olmaktadir. Birçok kisi organ naklinden sonra 20 yil yasamistir ve artik çogu en az bes yil yasamaktadir. Yakin zamanlarda bagirsak ve pankreas nakli de yapilmaya baslanmistir. Kornea ve kemik gibi dokularin nakli de iyice yerlesmistir.

Organ nakli ameliyatlarinin çogunda ölmüs insanlardan alinan organlar kullanilir. Ancak saglikli insanlar böbreklerinin birini ve nadiren karaciger, akciger veya bagirsaklarinin bir kismini kendi sagliklarini kabul edilemeyecek derecede tehlikeye sokmadan verebilirler.

Kimler organ verebilir?

Geçmiste en iyi nakil sonuçlari vericinin dokulari aliciyla yakin uyum içinde oldugunda saglanmistir. Yakin bir akrabanin (ebeveyn, kardes, anne-bir veya baba-bir kardes, birinci dereceden kuzen veya yegen, dayi, hala, amca, teyze) akraba olmayan birine göre daha uyumlu bir verici olmasi muhtemeldir. Ancak son yillardaki deneyimler böyle yakin akraba olmayanlardan yapilan nakillerin de çogu kez ayni derecede basarili olabilecegini göstermistir.

Günümüzde yakin kisisel iliskisi olan herkes yani esler, hayat arkadaslari veya çok yakin arkadaslar muhtemel verici olabilirler. Yakin akraba degilseniz ama verici olmak istiyorsaniz, islemin yasal olup olmadigindan emin olmaniz için yapilmasi gerekenler bir sonraki kisimda açiklanmaktadir.

Nasil verici olunabilir?

Organlarinizin birini veya bir kismini hayat arkadasiniza veya yakin bir arkadasiniza vermeyi düsünüyorsaniz birkaç konudan emin olmaniz çok önemlidir:
* Organlarinizin aliciya uygun olmasi gerekir.
* Kendi sagliginiz açisindan alacaginiz risk kabul edilebilir düzeyde olmalidir.
* Verici olmaniz için size maddi veya baska yollarla baski yapilmamalidir.

Bu son madde çok önemlidir. Insanlarin özgürlügünün kisitlanmadigindan emin olmak için kanun ULTRA'nin yakin akraba olmayan herkes arasinda gerçeklesecek nakilleri gözden geçirmesini istemektedir. Bu islem sonraki paragraflarda açiklanmaktadir.

Unutmayiniz ki istediginiz zaman fikrinizi degistirmekte tamamen serbestsiniz.

Tibbi kontroller

Verici olmak isteginizi yakin ailenizle ve doktorunuzla konustuktan sonra bir uzmanin uygunlugunuzu degerlendirmesi ve size islemi açiklamasi gerekecektir. Uygun olup olmadiginiz bir dizi tibbi test sonucunda belirlenecektir. Ilk elde yapilacak olan testlerin sonucu organinizin alici için uygun olup olmadiginin belirlenmesine yardimci olacaktir. Uygun olmayan bir organla yapilan naklin basarisiz olma olasiligi yüksektir.

Organiniz uygun olabilecek gibi görünüyorsa, kendi sagliginizin da bu islemden mümkün oldugunca az etkilenecek kadar iyi olmasi sarttir. Kan ve idrar tahlilleri, kalbiniz ve diger organlarinizla ilgili testler yapilabilir. Ayrica, örnegin, söz konusu organa giden kan damarlarinin saglikli oldugunun kanitlanmasi gibi baska özel testlere de gerek olabilir. Vericiye geçebilecek bir hastaliginizin olmamasi da önemlidir.

Bagimsiz degerlendirme

Alicidan sorumlu olmayan ve nakli yapacak ekibin bir üyesi olmayan bagimsiz bir degerlendiriciyi görmeniz de istenecektir. Bu kisi olayi anladiginizdan emin olmak zorundadir ve size neden verici olmak istediginiz gibi sorular sorarak verici olmak için herhangi bir baski altinda bulunmadiginizdan emin olmak isteyecektir. Degerlendirici sizi herhangi bir baskiya karsi koruyacak olan ULTRA'ya bir rapor gönderecektir. Degerlendirici, aliciyla da konusacaktir.

Riskler nelerdir?

Sizin için
Tüm test sonuçlari tatminkâr çikarsa verici olmak için son kararinizi vermeden önce, aldiginiz riskleri anlamaniz gerekir. Genel olarak vericinin riski düsüktür, ancak verici olmak doktorunuzun açiklayacagi büyük bir ameliyati gerektirecektir. Muhtemelen hastanede 8 - 10 gün kalmaniz gerekecek ve sonra da tamamen iyilesmek için çogu kez birkaç hafta veya aya ihtiyaciniz olacaktir. Küçük veya büyük her ameliyatin az da olsa riski vardir.

Tek bir böbrekle veya daha az akciger veya bagirsakla tamamen normal bir yasam sürebilirsiniz ve karacigeriniz de kendisini tamir edecektir. Ancak uzun dönemde ameliyatin kendisiyle ilgili olarak veya örnegin tek kalan böbreginizde bir hastalik ortaya çikarsa sorunlar olusabilir.

Alici için
Tüm nakiller basarili degildir ve bazilarinin islevini yerine getirmeye baslamasi zaman alabilir. Alicinin ameliyatta veya ameliyat sonrasi dönemde ölme riski az da olsa vardir. Bu sonuç siz ve alici için en kötü sonuçtur, ama göz önünde bulundurulmasi gerekir. Neyse ki çogu canli nakil basarilidir. Yine de hem alici hem de nakledilen organin iyilesmesi vakit alabilir ve ameliyattan sonra bir süre hastaya diyaliz veya yasam destegi gerekebilir.

Alici ilk dönemi atlattiktan sonra vücudunun yeni organi reddetmemesi için hayati boyunca özel ilaçlar almak zorunda kalacaktir. Bu ilaçlarin yan etkileri olabilir ve tüm bagisiklik sistemini etkilediklerinden alicinin enfeksiyon kapmasini kolaylastirabilir, ama alicilarin büyük çogunlugu tekrar normal yasamlarina dönebilecektir.

ULTRA nedir?

Akraba Olmayan Canli Organ Naklini Düzenleyici Kurul alicinin yakin bir akrabasi olmayan canli vericilerle ilgili tüm organ nakli ameliyatlarini onaylamak üzere Insan Organ Nakli Yasasi (1989) ile kurulmustur. Ancak kanun kemik iligi gibi kendini yenileyen dokularin naklini kapsamadigindan bu nakiller ULTRA onayi gerektirmezler.

ULTRA'nin baskani ve üyeleri Saglik Bakani tarafindan atanir. Baskan organ nakliyle ilgili olmayan bir doktordur ve üyeler arasinda doktorlar, hemsireler, bilim adamlari ve organ nakli etigi hakkinda bilgi sahibi olan diger kisiler vardir.

ULTRA'nin bilmesi gerekenler nelerdir?

Verici olmak için para almadiginizi ve size baski yapilmadigini (ancak gelir kaybi gibi uygun masraflariniz karsilanabilir).

ULTRA'dan onay isteyen doktorunuz sizin adiniza hareket ettigini;

Hem sizin hem de alicinin bagimsiz bir degerlendirici tarafindan görüldügünü ve hem sizden hem de alicidan sorumlu doktorlarin size tam olarak bilgi verdigini ve:

organ vermenin anlamini ve risklerini anladiginizi;

onayinizin serbestçe ve tam olarak verildigini;

ameliyata kadar istediginiz zaman fikrinizi degistirebileceginizi bildiginizi.

**SHADOWS** · 25-08-2007, 12:38

TABI BUNLAR COK ÖNEMLI

ULTRA'nin bilmesi gerekenler nelerdir?

Verici olmak için para almadiginizi ve size baski yapilmadigini (ancak gelir kaybi gibi uygun masraflariniz karsilanabilir).

ULTRA'dan onay isteyen doktorunuz sizin adiniza hareket ettigini;

Hem sizin hem de alicinin bagimsiz bir degerlendirici tarafindan görüldügünü ve hem sizden hem de alicidan sorumlu doktorlarin size tam olarak bilgi verdigini ve:

organ vermenin anlamini ve risklerini anladiginizi;

onayinizin serbestçe ve tam olarak verildigini;

ameliyata kadar istediginiz zaman fikrinizi degistirebileceginizi bildiginizi.

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Akraba Evliliği	GECEM_EFSUN	Bebek Çocuk Sağlığı	2	16-09-2007 21:43
Akraba	ÖlümüneSago	Fıkralar	2	17-07-2007 23:27
Reha Muhtar Canli Yayinda Sinirlenirse :)	wesayire	Komik Video Paylaşımları	12	08-07-2007 08:34
Maç Kaç Kaç Hemen İzle!! Canli Yayin!!!	suskunca	Futbol Kulubü	2	05-10-2006 00:26
Canli Yayinda Bombali Süikast	SHADOWS	Komik Linkler	10	28-05-2006 15:03

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)