Kapitalist Düşüncede Bİr Yol Ayrimi: Neo-klasikler

**AnKaRaLiM** · 18-06-2008, 21:57

KAPİTALİST DÜŞÜNCEDE BİR YOL AYRIMI: NEO-KLASİKLER

Neo-Klasikler XIX. yüzyıl sonundan yaklaşık 1920'lere kadar geçen dönemde etkili olmuşlardır. Liberal ideolojiyi sürdürmelerine rağmen klasik iktisatçılardan önemli noktalarda ayrılmışlardır.

Klasik iktisatçıların hemen hemen tümü İngiliz olmasına rağmen neo-klasikler kapitalistleşen bir çok ülke iktisatçısı arasından çıkmıştır. Neo-klasik iktisatçılar ıngiliz Stanley Jevons, Fransız Leon Walras ve Avusturyalı Karl Menger tarafından birbirlerinden habersiz olarak oluşturulmuştur. Teorilerinin temelinde her insanın haz aramak ve acıdan kaçınmak -ilkesi yattığı görüşünden hareket eder. Bu okul mensuplarına göre insanı tahrik eden nedenlerin başında kişisel çıkar gelmektedir. Analizlerinde marjinal yönteme yerverdikleri için bu okul mensuplarına "Marjinalistler"de denilmektedir.

LEON WALRAS (1834 - 1910)

Matematik okulunun başlıca isimlerinden biridir. Walras özellikle Değer ve Fiyatla ilgilenmiş ekonomide genel dengenin işleyişini açıklamaya çalışmıştır. Ona göre ekonomik yaşam birbirine bağlı bir mekanizmadan ibarettir ekonomik sistem bir bütündür ve bu bütün içinde mal, hizmet ve sermaye pazarı vardır. Bu pazarlarda her birinde dengenin oluşabilmesi için önce fiyatların oluşması gerekmektedir. Fiyatların oluşması içinde arz ve taleplerin, malların ve hizmetlerin maliyet ve satış fiyatlarının eşitliği ve tam rekabetin cari olması şarttır. Bu şartlar oluştuğu zaman her pazarda denge olur. Mal, hizmet ve sermaye pazarlarının herbirinde olan değişiklik diğer pazarda etkisini gösterir. Kısaca üretilen mallartn değeri o maııarın üretimi için ödenen gelire eşittir. Gelir sahibi işçi, sermaye sahibi girişimci üretilen maııarı bu gelirleri ile satın alırlar. Böylece ekonomide denge oluşmuş olur. Walras'ın denge teorisi ekonomik ve sosyal hayatta serbestiyetin temel ilke olduğunu kanıtlamaya çalışmaktadır.

KARL MENGER 1890-1920

Menger' göre ihtiyaçları gideren her şey maldır. Mallar. ya doğrudan doğruya veya dolayısı ile ihtiyaçları tatmin etmesine göre ikiye ayrılır. Ekmek, su, elbise ilk gruba giren ihtiyaçlar, hammadde ve makine gibi mallarda ikinci gruba girmektedir.

Bir mala verilen öneme değer denmektedir. Değer malın içinde değil insanla mal arasıdaki ilişkiden doğmaktadır. Sadece ekonomik malların değeri vardır. Ihtiyaçtan fazla miktarda olan mal faydalıdır, ancak önemi yoktur. Mengere göre iki türlü değer vardır. Kullanım Değeri, Değişim Değeri. Menger kullanım değerini malın marjinal faydası ile açıklamaktadır. Menger'in de dahilolduğu Marjinalistlere göre malların kullanma değerini marjinal parçasının faydası.. elirler. Asılolan malın genel faydası değil bir parçasının faydasıdır. Marjiltal parçanın faydası da parça adedi arttıkça azalır. O halde değerin esasını oluşturan fayda azlık ve çokluğa göre ya da kısaca duyulan tatmine göre ortaya çıkar.

ALFRED MARSHALL (1842 - 1924)

Pigou ve Keynes'in hocası olan Cambrıdge Üniversitesi hocalarından A. Marshall'ın bütün çalışmaları insanlanı azami refaJı..glanaklarının araştırılması esasına yöneliktir.

Değer kavramı üzerinde durmuş, değerden fiyata yükselerek, fiyatın arz ve talebin karşılanması sonucunda ortaya çıktığını açıkla*maya çalışmİştır. Maliyeti ifade eden arzla talebi ifade eden faydanın birleşmesinden oluştuğunu göstermeye çalışmıştır. Pazarda fiyatlar düştükçe talep artar, fiyatlar arttıkça talep azalır. Ona göre pazardaoluşan fiyat, alıcıya temin ettiği marjinal faydanın ölçüsü*dür. Arz konusunda da Marshall malın maliyeti ile üretim miktarıarasındaki ilişkiyi araştırır.

Marshall ücreti n oluşumunda psikolojik unsurlara yer vermektedir. Emek arzı işçiye teklif edilen ücretle onun katlanmak zorunda ol*duğu sıkıntının karşılaştırılmasına dayalıdır. Azalim Fayda Eğrisi ile Artan Zahmet Eğrisinin kesişme noktası emek arzını verir.

Para kavramı Marshall'ın öncelikle ele aldığı konulardan biridir. Sistematik olarak fikirlerini" Para, Kredi ve Ticaret" adlı eserinde sunmuştur. 1923 Marshall'ın yaklaşımında para konusunda başlıca üç eğilim bulunmaktadır:

1- Nakit dengeler yaklaşımı, 2- Faiz teorisi, 3- Konjonktür dalgalanmaları teorisi.

J. MEYNARD KEYNES (1883 - 1946)

Keynes 1883 yılında Londra'da doğmuştur. Cambrigde matematik, felsefe ve ekonomi okumuştur. 1930 yılında yayınladığı "Para" ve 1936 yılında yayınladığı "Istihdam, Faiz ve Para hakkında Genel Terori" adlı eserleri kendisine ün kazandırmıştır. Gerek klasik gerekse neo-klasik iktisat okullarının "kendiliğinden istihdam dengelerini" reddederek bu alanlarda ciddi bir tartışma başlatmıştır. Bununla birlikte Keynes ve kendini takip edenlerin kapitalizme karşı olması sözkonusu değildir. Bu konuda amaçlanan Tam Istihdamı sağlamak açısından yetersiz kalan kapitalizmin sıkıntılarını gidermek ve sürmesini sağlamaktır. Bu açıdan sosyalist düşünürlerden ayrılmaktadır.

Keynes geleneksel iktisatta yarattığı bu farklılığa rağmen devlet müdehalesini kabul etmektedir. Bu müdehale yolu ile kapitalizmin yaşayabileceğini savunan yeni bir liberal anlayış Keynes'le birlikte yaygınlaşmıştır.

Klasik iktisatçıların Keynes'ten ayrıldıkları önemli noktalardan biri de işsizlik konusundadır. Klasiklere göre işsizliğin nedeni ücret yüksekliği ve işsizlik sigortasından kaynaklanmaktadır. Keynes bu görüşe itiraz ederek işsizlik nedeni olarak talep yetersizliğini ve ka*mu harcamalarının sınırlı kalmasını gerekçe olarak gösterir.

Işsizliğin çözümünde Keynes görüldüğü gibi klasik iktisatçılardan ayrılmaktadır. Özellikle 1930 dünya bunalımı sonrası klasik iktisatçıların görüşlerinin geçersizliği anlaşılmıştır. Keynes'e göre nominal ücetlerin aşağıya ve yukarıya doğru kayabilmesi mümkün değildir. Ünlü "Para Aldatmacası" nedeni ile fiyatlarda düşme olsa bile nominal ücretlerin azalması kabul edilmeyecektir.

Keynes iktisanın emek talebi, emek arzı ve ücretler genel düzeyi konusunda klasik iktisatçılardan ayrıldığı noktalar üç başlık altında toplanabilir.

1) Nominal ücretlerin veri oluşu, 2) Likidite tuzağının varlığı, 3) Faiz oranın sabit olmasi.

Klasik iktisatçılar kapitalist ekonomiyi bir değişim ekonomisinin uzantısı olarak görmüştür. Bu noktada parayı sadece bir hesap birimi olarak görmüşlerdir. Oysa Keynes parayı kapitalist ekonominin temeli yap:naktadır. Açıkça işçi nakdi ücret, kapHalist de nakti kar için çalışır. Kapitalist sistem ve kurumları daha fazla para kazanmals hırsına dayanır. Bu sistemde para bireylere yol gösteren rsusula niteliğindedir. Keynes parayı iktisadi sistemin temeli haline sokmaktadır. O zaman para tasarruf, yatınm ve tüketim gibi makro değişkenlere indirgenebilir. Diğer yandan elde para tutma güdüleri önem kazanmaktadır. Yani tasarruf veya tüketim saikleri ile elde para tutma gerçekleşilmektedir. Son olarak da para ve harcama miktarındaki değişmeler refah düzeyini değiştirebilmektedir.

Ozet olarak Keynes genel iktisat teorisi ile para teorisini birleştirerek kapitalizmin daha gerçekçi bir analizini yapmıştır.

Rıfat AYBEY

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

18-06-2008, 21:57	#1 (permalink)
AnKaRaLiM	Kapitalist Düşüncede Bİr Yol Ayrimi: Neo-klasikler KAPİTALİST DÜŞÜNCEDE BİR YOL AYRIMI: NEO-KLASİKLER Neo-Klasikler XIX. yüzyıl sonundan yaklaşık 1920'lere kadar geçen dönemde etkili olmuşlardır. Liberal ideolojiyi sürdürmelerine rağmen klasik iktisatçılardan önemli noktalarda ayrılmışlardır. Klasik iktisatçıların hemen hemen tümü İngiliz olmasına rağmen neo-klasikler kapitalistleşen bir çok ülke iktisatçısı arasından çıkmıştır. Neo-klasik iktisatçılar ıngiliz Stanley Jevons, Fransız Leon Walras ve Avusturyalı Karl Menger tarafından birbirlerinden habersiz olarak oluşturulmuştur. Teorilerinin temelinde her insanın haz aramak ve acıdan kaçınmak -ilkesi yattığı görüşünden hareket eder. Bu okul mensuplarına göre insanı tahrik eden nedenlerin başında kişisel çıkar gelmektedir. Analizlerinde marjinal yönteme yerverdikleri için bu okul mensuplarına "Marjinalistler"de denilmektedir. LEON WALRAS (1834 - 1910) Matematik okulunun başlıca isimlerinden biridir. Walras özellikle Değer ve Fiyatla ilgilenmiş ekonomide genel dengenin işleyişini açıklamaya çalışmıştır. Ona göre ekonomik yaşam birbirine bağlı bir mekanizmadan ibarettir ekonomik sistem bir bütündür ve bu bütün içinde mal, hizmet ve sermaye pazarı vardır. Bu pazarlarda her birinde dengenin oluşabilmesi için önce fiyatların oluşması gerekmektedir. Fiyatların oluşması içinde arz ve taleplerin, malların ve hizmetlerin maliyet ve satış fiyatlarının eşitliği ve tam rekabetin cari olması şarttır. Bu şartlar oluştuğu zaman her pazarda denge olur. Mal, hizmet ve sermaye pazarlarının herbirinde olan değişiklik diğer pazarda etkisini gösterir. Kısaca üretilen mallartn değeri o maııarın üretimi için ödenen gelire eşittir. Gelir sahibi işçi, sermaye sahibi girişimci üretilen maııarı bu gelirleri ile satın alırlar. Böylece ekonomide denge oluşmuş olur. Walras'ın denge teorisi ekonomik ve sosyal hayatta serbestiyetin temel ilke olduğunu kanıtlamaya çalışmaktadır. KARL MENGER 1890-1920 Menger' göre ihtiyaçları gideren her şey maldır. Mallar. ya doğrudan doğruya veya dolayısı ile ihtiyaçları tatmin etmesine göre ikiye ayrılır. Ekmek, su, elbise ilk gruba giren ihtiyaçlar, hammadde ve makine gibi mallarda ikinci gruba girmektedir. Bir mala verilen öneme değer denmektedir. Değer malın içinde değil insanla mal arasıdaki ilişkiden doğmaktadır. Sadece ekonomik malların değeri vardır. Ihtiyaçtan fazla miktarda olan mal faydalıdır, ancak önemi yoktur. Mengere göre iki türlü değer vardır. Kullanım Değeri, Değişim Değeri. Menger kullanım değerini malın marjinal faydası ile açıklamaktadır. Menger'in de dahilolduğu Marjinalistlere göre malların kullanma değerini marjinal parçasının faydası.. elirler. Asılolan malın genel faydası değil bir parçasının faydasıdır. Marjiltal parçanın faydası da parça adedi arttıkça azalır. O halde değerin esasını oluşturan fayda azlık ve çokluğa göre ya da kısaca duyulan tatmine göre ortaya çıkar. ALFRED MARSHALL (1842 - 1924) Pigou ve Keynes'in hocası olan Cambrıdge Üniversitesi hocalarından A. Marshall'ın bütün çalışmaları insanlanı azami refaJı..glanaklarının araştırılması esasına yöneliktir. Değer kavramı üzerinde durmuş, değerden fiyata yükselerek, fiyatın arz ve talebin karşılanması sonucunda ortaya çıktığını açıklamaya çalışmİştır. Maliyeti ifade eden arzla talebi ifade eden faydanın birleşmesinden oluştuğunu göstermeye çalışmıştır. Pazarda fiyatlar düştükçe talep artar, fiyatlar arttıkça talep azalır. Ona göre pazardaoluşan fiyat, alıcıya temin ettiği marjinal faydanın ölçüsüdür. Arz konusunda da Marshall malın maliyeti ile üretim miktarıarasındaki ilişkiyi araştırır. Marshall ücreti n oluşumunda psikolojik unsurlara yer vermektedir. Emek arzı işçiye teklif edilen ücretle onun katlanmak zorunda olduğu sıkıntının karşılaştırılmasına dayalıdır. Azalim Fayda Eğrisi ile Artan Zahmet Eğrisinin kesişme noktası emek arzını verir. Para kavramı Marshall'ın öncelikle ele aldığı konulardan biridir. Sistematik olarak fikirlerini" Para, Kredi ve Ticaret" adlı eserinde sunmuştur. 1923 Marshall'ın yaklaşımında para konusunda başlıca üç eğilim bulunmaktadır: 1- Nakit dengeler yaklaşımı, 2- Faiz teorisi, 3- Konjonktür dalgalanmaları teorisi. J. MEYNARD KEYNES (1883 - 1946) Keynes 1883 yılında Londra'da doğmuştur. Cambrigde matematik, felsefe ve ekonomi okumuştur. 1930 yılında yayınladığı "Para" ve 1936 yılında yayınladığı "Istihdam, Faiz ve Para hakkında Genel Terori" adlı eserleri kendisine ün kazandırmıştır. Gerek klasik gerekse neo-klasik iktisat okullarının "kendiliğinden istihdam dengelerini" reddederek bu alanlarda ciddi bir tartışma başlatmıştır. Bununla birlikte Keynes ve kendini takip edenlerin kapitalizme karşı olması sözkonusu değildir. Bu konuda amaçlanan Tam Istihdamı sağlamak açısından yetersiz kalan kapitalizmin sıkıntılarını gidermek ve sürmesini sağlamaktır. Bu açıdan sosyalist düşünürlerden ayrılmaktadır. Keynes geleneksel iktisatta yarattığı bu farklılığa rağmen devlet müdehalesini kabul etmektedir. Bu müdehale yolu ile kapitalizmin yaşayabileceğini savunan yeni bir liberal anlayış Keynes'le birlikte yaygınlaşmıştır. Klasik iktisatçıların Keynes'ten ayrıldıkları önemli noktalardan biri de işsizlik konusundadır. Klasiklere göre işsizliğin nedeni ücret yüksekliği ve işsizlik sigortasından kaynaklanmaktadır. Keynes bu görüşe itiraz ederek işsizlik nedeni olarak talep yetersizliğini ve kamu harcamalarının sınırlı kalmasını gerekçe olarak gösterir. Işsizliğin çözümünde Keynes görüldüğü gibi klasik iktisatçılardan ayrılmaktadır. Özellikle 1930 dünya bunalımı sonrası klasik iktisatçıların görüşlerinin geçersizliği anlaşılmıştır. Keynes'e göre nominal ücetlerin aşağıya ve yukarıya doğru kayabilmesi mümkün değildir. Ünlü "Para Aldatmacası" nedeni ile fiyatlarda düşme olsa bile nominal ücretlerin azalması kabul edilmeyecektir. Keynes iktisanın emek talebi, emek arzı ve ücretler genel düzeyi konusunda klasik iktisatçılardan ayrıldığı noktalar üç başlık altında toplanabilir. 1) Nominal ücretlerin veri oluşu, 2) Likidite tuzağının varlığı, 3) Faiz oranın sabit olmasi. Klasik iktisatçılar kapitalist ekonomiyi bir değişim ekonomisinin uzantısı olarak görmüştür. Bu noktada parayı sadece bir hesap birimi olarak görmüşlerdir. Oysa Keynes parayı kapitalist ekonominin temeli yap:naktadır. Açıkça işçi nakdi ücret, kapHalist de nakti kar için çalışır. Kapitalist sistem ve kurumları daha fazla para kazanmals hırsına dayanır. Bu sistemde para bireylere yol gösteren rsusula niteliğindedir. Keynes parayı iktisadi sistemin temeli haline sokmaktadır. O zaman para tasarruf, yatınm ve tüketim gibi makro değişkenlere indirgenebilir. Diğer yandan elde para tutma güdüleri önem kazanmaktadır. Yani tasarruf veya tüketim saikleri ile elde para tutma gerçekleşilmektedir. Son olarak da para ve harcama miktarındaki değişmeler refah düzeyini değiştirebilmektedir. Ozet olarak Keynes genel iktisat teorisi ile para teorisini birleştirerek kapitalizmin daha gerçekçi bir analizini yapmıştır. Rıfat AYBEY __________________ Gökyüzünde değilsin yalnız Bir yanın ay bir yanın yıldız Efsaneler yerde sürünsün Kartalım göklerde süzülsün Beşiktaşlıyız Beşiktaşlı Anlayamaz kimse bu aşkı Bekçisiyiz Kopsa Kıyamet Siyah beyaz bize emanet ! Sen neredeysen oradayız biz Ne dağlar engel ne de deniz Sonunda ölüm bile olsa Son nefeste bilki senleyiz

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)