Yöneticilerin Değer Sistemleri

**Cloud** · 04-06-2008, 23:12

Yöneticilerin değer yargılarına ve özelliklerine, yönelik çalışmalar işletmelerde yapılan çalışmaların önemli bir parçasını oluşturmaktadır.

Değerler: kişilerin önemli saydıkları şeyleri tarif ederler. Belirli şeyler, şartlar ve durumlar için istekleri, tercihleri, beğenileri ve hoşlanılmayanları tarif ederler. Bir kişinin değerleri onu ençok ilgilendiren ve onları elde etmek için fedakarlık yapacağı şeyleri onu ençok ilgilendiren ve onları elde etmek için fedakarlık yapacağı şeyleri ve fikirleri tanımlar. Değerler, neyin doğru, dürüst, adil ve arzulanan olduğuna dair fikirlerden oluşur. Değer sistemleri, kendilerinin derecesini ve göreceli önemini açıklayan bir hiyerarşi ve cetvel içinde oluşan kişisel bir değerler kümesidir. Bireylerin hepsi aynı değerlere sahip olabilirler, fakat onlara değişik öncelikler ve önem dereceleri verirler.

Değerlerin, birey, grup ve örgüt davranışının belirleyicisi oldukları varsayılmaktadır. İnsanlar, yaşamış oldukları olaylara ait bilgiyi içeren geçmişteki algıları kaydetmektedirler. Bu algılamalar olaylara ait değerler şeklini alan bilgi kategorileri meydana getirmektedir. Bu kategoriler, sırasıyla, gelecekteki algılamalara ve karşılaşılan nesne ve olaylara rehberlik etmekte ve onları süzgeçten geçirmektedir. Kısacası, insanın değerleri onun dünya görüşünü belirlemektedir. Bu konuda yaptığı çalışmalar ile tanınan Sıkula’ya göre, değer sistemleri üç nedenle önemlidir;

Birincisi, bir bireyin bir nesne ile karşılaşması sonucu elde ettiği bilgi, o kategori içinde diğer nesnelere de uygulanmalıdır. Bu demektir ki, bir kimse o nesne ile doğrudan karşılaşmadan o nesne ile ilişkisi hakkında bir sonuç çıkarabilmelidir. Bu sonuç çıkarma, kişinin karşılaştığı diğer nesnenin, aynı sınıf veya kategoriden olduğunu kavramasından kaynaklanmaktadır.

İkincisi, böyle kategoriler, o nesnelerin aynı kategorilerin organları olduğuna inanmaları hakkında, kişilere beklentiler sağlar. Böylelikle, değerler, bir kişinin, bir nesnenin belirli özelliklerini farketmesini ve bu özelliklere göre nesneye tepki göstermesini sağlayarak, algılamayı ve davranışı yönlendirirler.

Üçüncüsü; bir kimse, bir değerler sistemi geliştirdikten sora, bunu yanısıra hareket edebileceği tercih kanallarını açar. Bilginin depolanacağı böyle değeler sistemi olmaksızın, kişi, etkili bir biçimde farklılaştırılmış tepkiler repertuvarı geliştiremez. Hem neyin eksik olduğu hakkında hiçbir fikri olmadığından, hem de herhangi bir şeyi kaybetme şuuruna bile sahip olmadığından, bir şey arzu etmeyebilir veya istemeyebilir. Bu nedenle, bir değerler sistemi, gelecekteki düşünüce ve davranışsal tepkiler için hazır bir format oluştururlar.

Değerlerin ölçümü konusunda son yıllarda çok sayıda çalışma yapılmıştır. Bu çalışmaların en tanınmış olanı da “Rokeach Değer İncelemesi”dir. Rokeach Değer İncelemesi ile, Sıkula tarafından yapılan 54 kamu yöneticisini kapsayan bir araştırmada, kamu yöneticilerinin değer profili ortaya konulmuştur. Değer sistemlerini ortaya koymak için yöneltilen sorularda kamu yöneticileri en büyük öncelikleri, sırasıyla;

- Aile Güvenliği,
- Öz Saygı,
- Başarma Duygusu,
- Özgürlük ve Eşitlik, hedeflerine vermişler; öte yandan en az önemi, sırasıyla;
- Haz,
- Rahat bir Yaş***
- Güzel bir Dünya,
- Kurtuluş, hedefleri üzerinde oluşturmuşlardır.

Bu sonuçları elde etmek için araçlara gelince, devlet yöneticileri en yüksek öncelikleri sırasıyla;
- Dürüst,
- Sorumlu,
- Yetenekli,
- Yardımsever,
- Öz-Kontrollu’ya; En düşük ilgilerini ise sırasıyla;
- İtaatkar,
- Temiz,
- Sevecen ve Naziğe vermektedirler.

Genellikle kamu yöneticileri Akıllı, Mantıklı ve Entelektüel gibi “Yeteneklilik” değerlerine ve Yaratıcılık, Cesaret ve Başarı Duygusu gibi “Kişisel Atılım” değerlerine oldukça fazla önemle öncelik vermişlerdir. İlgili araştırma ve değer sistemleri üzerine yapılan diğer araştırmalar aynı düzeydeki insanların benzer değer sistemlerine sahip olduklarını ortaya koymaktadır. Bu yaklaşımda, “hangi düzeyde hangi karakterde veya hangi değer sistemini benimseyen yöneticiler bulunmalıdır” sorusuna bir değerler sistemi aracılığıyla cevap bulunabilecektir. Başka bir tanımlama ile, saptanan değerler sistemine uyum göstermeyen yönetici tipleri, ilgili mevkilerde başarılı olamayacaklardır.

Ülkemizde, Rokeach Değer Ölçütü ile yapılmış bir araştırma olmamakla beraber, Türk yönetici profilini ortaya koymaya yönelik çalışmalar bulunmaktadır. Profesyonel yöneticiler üzerinde Zeki Aksan ve Sera Özbaşar’ın 1980 yılında yaptıkları ortak çalışma bu konuda bize ilginç fikirler vermektedir.

İlgili araştırmada profesyonel yöneticilerin eğilimleri ve bekleyişleri saptanmaya çalışılmış, yöneticilik mesleğini etkileyen, sekiz etken üzerinde durulmuştur. Şekil I’de yer alan sekiz etken meslek yaşamını etkileyen en önemli etkenler olarak değerlendirilmektedir.

İlgili etkenler arasında, örgüt, iş, aile, meslektaşlar, ast, üst, toplum, kişinin kendisi (öz) yer almaktadır. Bu etkenler dikkate alınarak yapılan araştırma sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır.

1- Yöneticilikte Başarı Göstergeleri; İş arkadaşlarınca sevilmek ve sayılmak, önemli mevkilerde bulunmak, iş çevrelerinde itibar görmek.
2- Yöneticilikte İş Tatmini Sağlayan Başlıca Faktörler; Kişisel beceri ve yetenek gösterme imkanı. Değişik şartlar altında güç sorunlarla uğraşmak ve çabalarından dolayı tanınma ve takdir edilmek.
3- Yöneticilikte İlerlemeyi Durduran ve Yavaşlatan Faktörler; Yeterli yönetsel beceri ve yeteneğin olmaması, eğitim yetersizliği.
4- Yöneticilikte İlerlemeyi Hızlandıran Faktörler; Farklı ve üstün yetenek sahibi olmak, yüksek öğrenim görmüş olmak, işletmenin büyüme potansiyeli çalışma arkadaşlarının desteği.
5- Yöneticilikte İş Değiştirmeye Yol Açan Faktörler; Yeni işten daha yüksek ücret alma imkanı, yeni bir işte üst mevkiye çıkma imkanı, mevcut işte kendini gösterme imkanı.

ABD’de ortaya çıkan profil, toplumsal amaçların karşıtı olarak kişisel, başarıya dönük hedefler tarafından terminal boyut üzerinde, ahlaki ve kişilerarası araçlar tarafından yardımcı boyut üzerinde oluşan yönetsel değer modellerinden birisidir. Aksan ve Özbaşar’ın tesbitleri incelendiğinde Türk yöneticilerinin de farklı bir profile sahip olmadıkları rahatlıkla söylenebilir. Türk yöneticilerinin başarı güdüleri yüksektir ve kişisel faktörlere, sosyal faktörlere nazaran öncelik vermektedirler.

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

04-06-2008, 23:12	#1 (permalink)
Cloud	Yöneticilerin Değer Sistemleri Yöneticilerin değer yargılarına ve özelliklerine, yönelik çalışmalar işletmelerde yapılan çalışmaların önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Değerler: kişilerin önemli saydıkları şeyleri tarif ederler. Belirli şeyler, şartlar ve durumlar için istekleri, tercihleri, beğenileri ve hoşlanılmayanları tarif ederler. Bir kişinin değerleri onu ençok ilgilendiren ve onları elde etmek için fedakarlık yapacağı şeyleri onu ençok ilgilendiren ve onları elde etmek için fedakarlık yapacağı şeyleri ve fikirleri tanımlar. Değerler, neyin doğru, dürüst, adil ve arzulanan olduğuna dair fikirlerden oluşur. Değer sistemleri, kendilerinin derecesini ve göreceli önemini açıklayan bir hiyerarşi ve cetvel içinde oluşan kişisel bir değerler kümesidir. Bireylerin hepsi aynı değerlere sahip olabilirler, fakat onlara değişik öncelikler ve önem dereceleri verirler. Değerlerin, birey, grup ve örgüt davranışının belirleyicisi oldukları varsayılmaktadır. İnsanlar, yaşamış oldukları olaylara ait bilgiyi içeren geçmişteki algıları kaydetmektedirler. Bu algılamalar olaylara ait değerler şeklini alan bilgi kategorileri meydana getirmektedir. Bu kategoriler, sırasıyla, gelecekteki algılamalara ve karşılaşılan nesne ve olaylara rehberlik etmekte ve onları süzgeçten geçirmektedir. Kısacası, insanın değerleri onun dünya görüşünü belirlemektedir. Bu konuda yaptığı çalışmalar ile tanınan Sıkula’ya göre, değer sistemleri üç nedenle önemlidir; Birincisi, bir bireyin bir nesne ile karşılaşması sonucu elde ettiği bilgi, o kategori içinde diğer nesnelere de uygulanmalıdır. Bu demektir ki, bir kimse o nesne ile doğrudan karşılaşmadan o nesne ile ilişkisi hakkında bir sonuç çıkarabilmelidir. Bu sonuç çıkarma, kişinin karşılaştığı diğer nesnenin, aynı sınıf veya kategoriden olduğunu kavramasından kaynaklanmaktadır. İkincisi, böyle kategoriler, o nesnelerin aynı kategorilerin organları olduğuna inanmaları hakkında, kişilere beklentiler sağlar. Böylelikle, değerler, bir kişinin, bir nesnenin belirli özelliklerini farketmesini ve bu özelliklere göre nesneye tepki göstermesini sağlayarak, algılamayı ve davranışı yönlendirirler. Üçüncüsü; bir kimse, bir değerler sistemi geliştirdikten sora, bunu yanısıra hareket edebileceği tercih kanallarını açar. Bilginin depolanacağı böyle değeler sistemi olmaksızın, kişi, etkili bir biçimde farklılaştırılmış tepkiler repertuvarı geliştiremez. Hem neyin eksik olduğu hakkında hiçbir fikri olmadığından, hem de herhangi bir şeyi kaybetme şuuruna bile sahip olmadığından, bir şey arzu etmeyebilir veya istemeyebilir. Bu nedenle, bir değerler sistemi, gelecekteki düşünüce ve davranışsal tepkiler için hazır bir format oluştururlar. Değerlerin ölçümü konusunda son yıllarda çok sayıda çalışma yapılmıştır. Bu çalışmaların en tanınmış olanı da “Rokeach Değer İncelemesi”dir. Rokeach Değer İncelemesi ile, Sıkula tarafından yapılan 54 kamu yöneticisini kapsayan bir araştırmada, kamu yöneticilerinin değer profili ortaya konulmuştur. Değer sistemlerini ortaya koymak için yöneltilen sorularda kamu yöneticileri en büyük öncelikleri, sırasıyla; - Aile Güvenliği, - Öz Saygı, - Başarma Duygusu, - Özgürlük ve Eşitlik, hedeflerine vermişler; öte yandan en az önemi, sırasıyla; - Haz, - Rahat bir Yaş*** - Güzel bir Dünya, - Kurtuluş, hedefleri üzerinde oluşturmuşlardır. Bu sonuçları elde etmek için araçlara gelince, devlet yöneticileri en yüksek öncelikleri sırasıyla; - Dürüst, - Sorumlu, - Yetenekli, - Yardımsever, - Öz-Kontrollu’ya; En düşük ilgilerini ise sırasıyla; - İtaatkar, - Temiz, - Sevecen ve Naziğe vermektedirler. Genellikle kamu yöneticileri Akıllı, Mantıklı ve Entelektüel gibi “Yeteneklilik” değerlerine ve Yaratıcılık, Cesaret ve Başarı Duygusu gibi “Kişisel Atılım” değerlerine oldukça fazla önemle öncelik vermişlerdir. İlgili araştırma ve değer sistemleri üzerine yapılan diğer araştırmalar aynı düzeydeki insanların benzer değer sistemlerine sahip olduklarını ortaya koymaktadır. Bu yaklaşımda, “hangi düzeyde hangi karakterde veya hangi değer sistemini benimseyen yöneticiler bulunmalıdır” sorusuna bir değerler sistemi aracılığıyla cevap bulunabilecektir. Başka bir tanımlama ile, saptanan değerler sistemine uyum göstermeyen yönetici tipleri, ilgili mevkilerde başarılı olamayacaklardır. Ülkemizde, Rokeach Değer Ölçütü ile yapılmış bir araştırma olmamakla beraber, Türk yönetici profilini ortaya koymaya yönelik çalışmalar bulunmaktadır. Profesyonel yöneticiler üzerinde Zeki Aksan ve Sera Özbaşar’ın 1980 yılında yaptıkları ortak çalışma bu konuda bize ilginç fikirler vermektedir. İlgili araştırmada profesyonel yöneticilerin eğilimleri ve bekleyişleri saptanmaya çalışılmış, yöneticilik mesleğini etkileyen, sekiz etken üzerinde durulmuştur. Şekil I’de yer alan sekiz etken meslek yaşamını etkileyen en önemli etkenler olarak değerlendirilmektedir. İlgili etkenler arasında, örgüt, iş, aile, meslektaşlar, ast, üst, toplum, kişinin kendisi (öz) yer almaktadır. Bu etkenler dikkate alınarak yapılan araştırma sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır. 1- Yöneticilikte Başarı Göstergeleri; İş arkadaşlarınca sevilmek ve sayılmak, önemli mevkilerde bulunmak, iş çevrelerinde itibar görmek. 2- Yöneticilikte İş Tatmini Sağlayan Başlıca Faktörler; Kişisel beceri ve yetenek gösterme imkanı. Değişik şartlar altında güç sorunlarla uğraşmak ve çabalarından dolayı tanınma ve takdir edilmek. 3- Yöneticilikte İlerlemeyi Durduran ve Yavaşlatan Faktörler; Yeterli yönetsel beceri ve yeteneğin olmaması, eğitim yetersizliği. 4- Yöneticilikte İlerlemeyi Hızlandıran Faktörler; Farklı ve üstün yetenek sahibi olmak, yüksek öğrenim görmüş olmak, işletmenin büyüme potansiyeli çalışma arkadaşlarının desteği. 5- Yöneticilikte İş Değiştirmeye Yol Açan Faktörler; Yeni işten daha yüksek ücret alma imkanı, yeni bir işte üst mevkiye çıkma imkanı, mevcut işte kendini gösterme imkanı. ABD’de ortaya çıkan profil, toplumsal amaçların karşıtı olarak kişisel, başarıya dönük hedefler tarafından terminal boyut üzerinde, ahlaki ve kişilerarası araçlar tarafından yardımcı boyut üzerinde oluşan yönetsel değer modellerinden birisidir. Aksan ve Özbaşar’ın tesbitleri incelendiğinde Türk yöneticilerinin de farklı bir profile sahip olmadıkları rahatlıkla söylenebilir. Türk yöneticilerinin başarı güdüleri yüksektir ve kişisel faktörlere, sosyal faktörlere nazaran öncelik vermektedirler. __________________ GRAMER DERSİ "Sevmek" bir kelimedir. "Sarı saçlı" dersem bir kız için Sıfat söylemiş olurum. "Ben sarı saçlı bir kız sevdim" Bir cümledir. Sevda dolu bir cümle Nokta koymalı, durmalı zira. Zira "açlık" da bir kelime Cümleye gelmez sarı saçlı kız gibi. Ah elbet dolaşırsa ölüm sık sık dilime, "Öleceğim,ölüyorum,öldüm." Diyeceğim bir gün.

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)